‘Centrale rol voor blik in circulaire economie’

In Nederland staat de eerste week van februari in het teken van de circulaire economie. Een thema dat hoog op de agenda blijft van het bedrijfsleven, gedreven door de ambitie van de Nederlandse overheid om in 2050 volledig circulair te zijn. Door zijn unieke eigenschappen kan staal in diverse sectoren een grote rol spelen. Zo zijn stalen verpakkingen zoals blik zeer geschikt als circulair verpakkingsmateriaal.

Eindeloos recyclebaar

Een circulaire economie richt zich op het behoud van de waarde van materialen en producten door hergebruik, herfabricage en de terugwinning en recycling van materialen. Staal is bij uitstek geschikt om te worden geïntegreerd in zo’n economie. Als materiaal is het uniek, omdat het eindeloos kan worden gerecycled met behoud van kwaliteit. In die zin wordt staal dan ook niet geconsumeerd, maar ‘gebruikt’. Staal wordt dan ook gezien als de verpakkingskeuze voor de 21ste eeuw. Het is sterk, vervormbaar en oneindig recyclebaar. In Nederland wordt meer dan 95% van alle stalen verpakkingen gerecycled, veel meer dan alternatieve materialen. Hiermee behoort Nederland tot de top in Europa.

‘Verantwoorde verpakkingsoptie’

Armin von Keitz, Manager Duurzaamheid bij Tata Steel Packaging: “Door het hoge recyclingspercentage is blik een verantwoorde verpakkingsoptie. Ieder blik kan worden gerecycled, maar het staal kan ook worden hergebruikt voor andere producten zoals in een auto of een fiets. Deze kwaliteiten zijn echter nog te weinig bekend onder het brede publiek.”

In het kader daarvan werd vorig jaar een campagne gestart samen met Bonduelle en Trivium Packaging (voorheen Ardagh) om consumenten en partners in de keten bewust te maken van de duurzame eigenschappen van blik. Op die manier kregen retailers als Albert Heijn en PLUS meer inzicht in de processtappen die horen bij de kringloop van blik, en hoe dit kan bijdragen aan hun eigen duurzaamheidsdoelstellingen. Von Keitz: “Staal als verpakkingsmateriaal zou meer aandacht moeten krijgen. Samen met onze partners zetten we ons dan ook in om consumenten bewust te maken van de duurzame eigenschappen van blik.

Voedselverspilling tegengaan

Blik draagt daarnaast ook bij aan het bestrijden van voedselverspilling, een steeds groter wordend probleem gezien het feit dat de populatie wereldwijd blijft groeien. Ingeblikte voedingsmiddelen houden grote hoeveelheden voedingsstoffen vast en zijn ook langer houdbaar dan hun niet-ingeblikte tegenhangers, waardoor voedselverlies en -verspilling afneemt. Ook tijdens het vullen van stalen verpakkingen ontstaat veel minder voedselverspilling vergeleken met andere verpakkingen. Bovendien gaat het vulproces nog sneller en door de magnetische eigenschappen van staal is het proces makkelijker te controleren.

Tata Steel gaat door met innoveren om de goede eigenschappen van blik nog beter in te kunnen zetten. Eind vorig jaar lichtte Tata Steel Nederland directeur Theo Henrar bij BNR nog de nieuwe ‘mobile canning’ technologie toe: een mobiele conservenlijn waarmee boeren, waar ook ter wereld, hun producten ter plaatse kunnen verwerken en conserveren, waardoor het voedselverlies aan de bron drastisch kan worden verminderd. Er zijn plannen om bij dit concept gebruik te maken van het verpakkingsstaal Protact: een innovatief verpakkingsstaal met een innovatieve polymeerlaag waardoor een aantal productiestappen – zoals lakken en drogen overbodig zijn en daarmee het water- en energieverbruik kan worden gereduceerd.

Op weg naar een circulaire economie

Voor nieuwe innovaties maakt Tata Steel ook gebruik van de denkkracht van de talenten binnen de Tata Steel Academy, die met een frisse blik naar verschillende onderwerpen kijken. Zo presenteerde de studenten onlangs een nieuwe ‘blikshredder’, een compact apparaat dat het mogelijk maakt om het staal en aluminium in blikafval te scheiden. “Het is een klein, maar mooi voorbeeld van hoe we op de site in IJmuiden meer circulair kunnen gaan werken”, aldus von Keitz.  

Grote rol voor staal

In januari presenteerde ING nog een nieuw onderzoek waaruit bleek dat het gebruik van verpakkingsmaterialen en bijbehorend verpakkingsafval zal toenemen, mede door de toenemende behoefte aan gemaksproducten als kant-en-klaar maaltijden. Ook is er een duidelijke trend te zien naar het hergebruik van verpakkingen. De unieke eigenschappen van staal en het gemak waarmee blik uit afvalstromen gehaald kan worden kunnen hier een grote rol in spelen, op weg naar een circulaire economie.

Deze column is geschreven door Tata Steel