Gebrek aan kennis over verpakkingen belemmert verduurzaming bedrijfsleven

Column van Willemijn Peeters, CEO Searious Business 

Als je iets wilt veranderen, moet je eerst weten waar je staat. Nederlanders willen graag van het plastic afvalprobleem af – en dat is echt heel goed nieuws, maar er is een schrijnend gebrek aan kennis over het hergebruik van plastic.

Zo bleek uit een recent onderzoek van Plastic Pact Nederland dat slechts 60 procent van de deelnemende bedrijven data kan aanleveren over waar ze überhaupt staan in de ambities. Er gebeurt nog bijna niets op het gebied van hergebruik en sortering van plastic. Bovendien wordt er weliswaar ingezet op plastic recyclebaar maken, maar effectieve recyclebaarheid van plastic is in Nederland vaak nog ver te zoeken. Vorige week nog werd bekend dat miljoenen koffiebekers die waren aangeboden ter recycling, allemaal waren verbrand.

Ook willen we in Nederland gerecycled materiaal wel inzetten – althans dat roepen we – maar het lukt niet. Ondanks dat we steeds beter worden in het scheiden van plasticafval, levert het voor ons milieu nog weinig op. Uit de berg met ingezameld afval haalden we in 2017 ongeveer zeventig miljoen kilo plastic dat verbrand wordt, puur omdat het niet geschikt is om te recyclen. Om dit probleem aan te pakken, is een intensieve samenwerking tussen bedrijfsleven en recyclingsector een vereiste, zodat kennisdeling en innovatie mogelijk wordt. 

Capri-Sun en Coca-Cola

Producenten lijken namelijk over onvoldoende kennis en input te beschikken over welk materiaal nou wel een goed alternatief vormt voor hun plasticverpakking. Neem een recent voorbeeld van Capri-Sun (FD, 15 november). Met het verbod op plasticrietjes in het verschiet, moet het bedrijf zijn wereldwijd bekende verpakkingen gaan veranderen. Het bedrijf liet eerder weten te werken aan een papieren rietje, maar omdat het rietje niet direct nat mag worden, moet het eerst ‘gecoat’ worden. Dit betekent dat het niet kan worden gerecycled. 

Een ander voorbeeld is de recente aankondiging van Coca-Cola (FD, 24 oktober). Het bedrijf besloot zijn Dasani waterfles voortaan in een aluminiumverpakking te verkopen. Hoewel het niet te ontkennen valt dat aluminium blikken efficiënter kunnen worden gerecycled, zijn de verpakkingen energie-intensiever om te produceren en hebben ze een grotere ecologische voetafdruk dan PET-flessen. Bovendien kan de verpakking niet opnieuw worden gesloten, waardoor we juist meer afval produceren. 

De wil is er

Er zijn genoeg initiatieven die bewijzen dat het bedrijfsleven wel wil, maar waarbij het nog niet lukt écht te verduurzamen. Die ontbrekende kennis moet dan ook komen uit de recyclesector. Onze afvalinfrastructuur blijft momenteel enorm achter. Het enige materiaal dat op dit moment effectief gerecycled kan worden is PET, omdat hier een robuust statiegeldsysteem voor bestaat. De oplossing lijkt voor de hand te liggen: er moet meer geïnvesteerd worden in nieuwe technologieën, zoals ‘smart sorting’ en trackers waardoor meer materiaal geschikt wordt om te recyclen. 

Echter, de recyclesector bestaat voornamelijk uit kleine partijen die over te weinig financiële middelen beschikken om innovatie mogelijk te maken. Om gezamenlijk tot een totaaloplossing te komen voor ons plasticprobleem moeten het bedrijfsleven en de recyclesector dan ook de handen ineenslaan. Het recycleproces moet op de schop, maar dat kan alleen als de juiste financiële middelen beschikbaar worden gesteld en innovatie mogelijk is.

Kijk naar hergebruik

Een handreiking daarbij: kijk veel meer naar hergebruik opties. Dit wordt door veel producenten en grootverbruikers nu nog niet serieus overwogen. Dat komt doordat veel inkopers gewend zijn in lineair denken, en vooral beperkende regelgeving zien omtrent hergebruik. Niets is echter minder waar: daar zijn elders op de wereld genoeg goede voorbeelden van. Zo is hergebruik regelmatig financieel zelfs aantrekkelijker, als je alle kosten en baten optelt. Je moet dan wel zaken goed regelen rondom aansprakelijkheden op gebied van kwaliteit /hygiene, schoonmaak en retourlogistiek. Met goede marketing kun je vervolgens consumentengedrag en keuze voor meermalig direct stimuleren, zodat je ook de gewenste retourname krijgt. Een goede administratie is natuurlijk onontbeerlijk. Dus het is tijd dat we dat ook in Nederland goed op de rit krijgen. Als ze dat in Chili kunnen, kunnen wij het toch ook!

Willemijn Peeters
Willemijn Peeters